Traktaty pokojowe (adhnames) zawarte od II połowy XV do końca XVIII w. między Królestwem Polski a Cesarstwem Tureckim są jednym z siedemnastu wpisów reprezentujących polskie dziedzictwo dokumentacyjne. Przechowuje się je w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie jako przykład wzajemnej tolerancji i uznania wspólnych wartości w stosunkach międzynarodowych przez kraje różniące się kulturowo i religijnie. Dokumentem o szczególnej wadze jest „pokój wieczysty” zawarty w 1533r., w którym można dostrzec dążenia do zapewnienia trwałego pokoju w stosunkach z innymi krajami ponad podziałami religijnymi.
Kategoria Unesco
Zbiory Towarzystwa Historyczno-literackiego w Paryżu
Biblioteka Polska i Muzeum Adama Mickiewicza
Biblioteka Polska w Paryżu, założona w latach 30. XIX wieku przez polskich emigrantów politycznych, jest największą instytucją kultury reprezentującą Polskę poza granicami tego państwa.
Znajduje się na Ile Saint-Louis, w sercu Paryża, we wspaniałym budynku z XVII wieku. Całkowicie odnowiona i zmodernizowana na początku XXI wieku, wita czytelników
i badaczy pragnących pogłębić swoją wiedzę na temat stosunków polsko-francuskich i historii Polski.
W gmachu biblioteki mieści się najstarsze Muzeum Adama Mickiewicza. W kolekcji znajdują się dokumenty oraz przedmioty osobiste związane z postacią poety.
Światowy Dzień Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu
Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu znajduje się wśród 35 obiektów dziedzictwa dokumentacyjnego, wpisanych na międzynarodową Listę Pamięci Świata przez Dyrektora Generalnego UNESCO Koichiro Matsuurę. Archiwum to stanowi kompletną dokumentację działalności w latach 1946 – 2000 tej unikalnej instytucji emigracyjnej, która dzięki realizowanej przez dziesięciolecia wizji jej założyciela Jerzego Giedroycia i jego współpracowników odegrała istotną rolę w pokojowym przezwyciężeniu systemu realnego socjalizmu. Wypracowała również podstawy do dialogu i pojednania społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej. Archiwum obejmuje m.in. wszystkie prace, publikowane przez Instytut do 2000 r. i korespondencję Jerzego Giedroycia z autorami, intelektualistami, politykami świata zachodniego.
Archiwum Radziwiłłów i Księgozbiór Nieświeski.
Międzynarodowa Lista Pamięci Światowej UNESCO tworzona jest od 1997 roku. Gromadzi ona obiekty dziedzictwa dokumentacyjnego o szczególnym znaczeniu światowym. Obecnie znajdują się na niej 193 wpisy, wśród nich siedemnaście obiektów zgłoszonych przez Polskę.
Jednym z nich wpisanych na Listę w 2009 roku jest Archiwum Radziwiłłów i Księgozbiór Nieświeski.
Kodeks supraski
Kodeks supraski to manuskrypt napisany prawdopodobnie
na początku XI na Bałkanach. Prawdopodobnie w drugiej połowie XVI wieku trafił do Monasteru Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu, gdzie został odnaleziony latem 1823 roku.
Rękopis ten jest jedynym na świecie tak obszernym zabytkiem wczesnego piśmiennictwa słowiańskiego. Obecnie kodeks jest podzielony na trzy części. Największa z nich znajduje się w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie, kolejna w Bibliotece Uniwersyteckiej w Lublanie, a ostatnia najmniejsza w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Petersburgu. W 2007 Kodeks został wpisany na listę Pamięci Świata UNESCO.
Archiwum Komisji Edukacji Narodowej
21 grudnia UNESCO przypomina nam o Archiwum Komisji Edukacji Narodowej (KEN) wpisanym w roku 2007 na listę Światowego Dziedzictwa Narodowego. Dlaczego jest to tak ważne? Dokumenty wydane przez Komisję uważane są za pionierskie w skali światowej. Wprowadzały one innowacyjne, jak na tamte czasy, reformy w szkolnictwie, sama Komicja Edukacji Narodowej nazywana jest pierwszym ministerstwem edukacji, nic więc dziwnego, że staramy się pamiętać o jej osiągnięciach.
21 Postulatów Gdańskich
W 2003 lista 21 Postulatów Gdańskich wpisana została na listę najbardziej wartościowych dokumentów świata UNESCO – Pamięć Świata. Jest to lista postulatów ogłoszonych 17 sierpnia 1980 przez Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. Listę otwierało żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych. Pozostałe dotyczyły przestrzegania konstytucyjnych praw i wolności, zniesienia przywilejów partyjnych oraz poprawy warunków bytowych społeczeństwa. Lista żądań powstała na podstawie postulatów strajkujących zakładów pracy, po gorących dyskusjach w gronie liderów strajku (ostatecznie zredagował je Bogdan Borusewicz). 18 sierpnia kierownictwo MKS zdecydowało o podaniu treści postulatów do publicznej wiadomości.
Akt Konfederacji Generalnej Warszawskiej
Konfederacja została uchwalona przez sejm konwokacyjny28 stycznia 1573 r. podczas bezkrólewia po śmierci Zygmunta Augusta. Konfederacja warszawska była dokumentem wzniosłym
w założeniach. Od założeń do realizacji pozostaje jednak daleka droga. Boleśnie przekonali się o tym arianie, którzy negowali istnienie Trójcy Świętej. W końcu zostali wypędzeni z Rzeczpospolitej
w 1658 roku.
Archiwum Getta Warszawy
Podziemne Archiwum Getta Warszawy, tzw. Archiwum Ringelbluma, wpisane na listę UNESCO „Pamięć Świata” jako zabytek światowego dziedzictwa, jest unikalnym zbiorem dokumentów stanowiących jedno najważniejszych świadectw o Zagładzie Żydów polskich. Powstało w listopadzie 1940 r. z inicjatywy historyka dr. Emanuela Ringelbluma i przy udziale utworzonej przez niego organizacji Oneg Szabat (Radość Soboty − od sobotnich spotkań). Grupa ta, licząca kilkanaście osób, podjęła zadanie zbierania i opracowania szeroko pojętej dokumentacji losów Żydów pod okupacją niemiecką. Działalność Oneg Szabat była całkowicie tajna.
Rękopisy Fryderyka Chopina
Przedstawiamy kolejny punkt z polskiej Listy Pamięci Świata. Tym razem będą to rękopisy Fryderyka Chopina. Fryderyk Chopin jest jednym z najwybitniejszych polskich kompozytorów. Tworzył w epoce romantyzmu. Urodził się w 1810 roku w Żelazowej Woli koło Warszawy. To właśnie tam zasłynął jako wybitnie uzdolnione dziecko. Od najmłodszych lat uczył się muzyki, matka dawała mu domowe lekcje gry na pianinie. Podczas kształcenia się w liceum rozwijał swoją pasję.
